Dynia – warzywo idealne?

Dynia – amerykańska dekoracja na Halloween. Ale czy tylko? Można odnieść wrażenie, że choć trend zdrowego odżywiania przyczynia się do zwiększenia popularności tego warzywa w naszych kuchniach, to ciągle jeszcze zjadamy je zbyt rzadko jak na właściwości, które posiada. Niedawno trafiłam na artykuł Michała Tombaka, w którym rozlegle opisuje on, jak pozytywny wpływ na nasz organizm może mieć spożywanie dyni. Przyjrzyjmy się bliżej odkryciom Michała Tombaka.

Dynia w konkursie na największą zawartość składników odżywczych

Jak wskazuje Michał Tombak, jeśli weźmiemy pod uwagę zawartość substancji odżywczych we wszystkich warzywach i owocach, jakie znamy, dynia znajdzie się wśród nich na jednej z czołowych pozycji. Warto zaznaczyć, że w soku z dyni koncentracja związków prozdrowotnych jest nawet większa niż w miąższu surowego warzywa. Dynia może pochwalić się ogromnym bogactwem witamin, składników mineralnych, substancji aktywnych i błonnika.

Witaminy. W dyni w naturalnej postaci występują witaminy:

• A,
• z grupy B (B1, B2, B9)
• C,
• D (D2, D3),
• E,
• K (K1, K2),
• PP

Składniki mineralne. Występują one w dyni w organicznej, najlepiej przyswajalnej postaci. Są to m.in.:

• wapń,
• magnez,
• żelazo,
• potas,
• fosfor,
• fluor,
• miedź.

Substancje aktywne. Są nimi hormony roślinne – fitoestrogeny – które mają podobny wpływ na ludzki organizm jak hormony estrogenowe syntezowane w naszym organizmie. Ich zadaniem jest normalizacja pracy układu hormonalnego oraz wzmocnienie układu odpornościowego.

Błonnik. W dyni występuje on pod postacią pektyn. Jest to szczególnie dobrze rozpuszczalna forma błonnika, który ma zdolność pochłaniania metali ciężkich i toksyn z naszych jelit.

Cynk i fosfor – związki warte szczególnej uwagi

O dobroczynnym działaniu witamin i większości minerałów można mówić wiele, jednak Michał Tombak proponuje, aby skupić się na właściwościach cynku i fosforu, które są mniej znane, a w dyni występują w wyjątkowo dużej dawce i przyswajalnej formie. Sok z dyni bogaty jest w organiczne formy tych pierwiastków, co oznacza, że są one lepiej przyswajalne niż ich syntetyczne odpowiedniki. Zawdzięczają to otoczce z witamin oraz mikro- i makroelementów.

Cynk. Aby dostarczyć sobie całodzienną dawkę cynku, wystarczy wypić 200 ml soku z dyni. Działanie cynku polega na:

• zapobieganiu otłuszczeniu wątroby,
• wzmacnianiu odporności,
• zapewnieniu prawidłowej przemiany lipidów,
• wspieraniu pracy układu nerwowego,
• gwarancji prawidłowego funkcjonowania gruczołu krokowego.

Fosfor. 100 ml soku z dyni zawiera 5 razy więcej fosforu niż 100-gramowy kawałek ryby – powszechnie uznane źródło fosforu. Jest to dobra informacja dla tych, którzy za rybą nie przepadają. Mogą oni zastąpić ją w swoim menu sokiem z dyni lub pestkami, które również są bogate w ten składnik. Fosfor pomoże w:

• zapewnieniu prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego,
• regulacji niemal wszystkich reakcji metabolicznych w organizmie.

Przy jakich dolegliwościach warto pić sok z dyni?

Dzięki swojemu bogatemu składowi sok z dyni może być podstawą swego rodzaju terapii, która uzupełni niedobory cennych substancji w organizmie. Według MichałaTombaka terapia przynosi szczególnie dobre rezultaty, kiedy stosujemy ją przez kolejne 14 bądź 21 dni, wypijając codziennie od 1 do 2 szklanek soku z dyni. Powinniśmy to robić na 20 minut przed rozpoczęciem posiłku lub godzinę po jego zakończeniu.

Sok z dyni pomoże na następujące dolegliwości:

• wątrobowe,
• dróg żółciowych i woreczka żółciowego,
• moczowe,
• insulinoodporność,
• cukrzycę,
• miażdżycę,
• dnę moczanową,
• enurezę (moczenie nocne)
• choroby serca,
• choroby układu ruchu,
• nadwagę,
• menopauzę i towarzyszące jej zaburzenia hormonalne.

Dynia dobra na insulinoodporność i cukrzycę

Pozytywny wpływ na trzustkę ma zawarta w soku z dyni mannoza, która odciąża jej pracę i gwarantuje powolne wydzielanie insuliny. Przyjemnym skutkiem ubocznym jest to, że dzięki mannozie szybciej spalamy tkankę tłuszczową.

Sok z dyni reguluje także pracę wątroby i dróg żółciowych. Dzięki niemu dochodzi do regeneracji struktury błon komórkowych w komórkach wątrobowych, przez do poprawia się drożność przewodów wątrobowych. Dynia tak samo dobrze wpływa na przewody żółciowe, ułatwiając przepływ żółci. Jednocześnie działa żółciopędnie, co w efekcie zapobiega powstawaniu kamieni żółciowych i usprawnia filtrację krwi.

Przepis na sok z dyni

Sok z dyni najprościej jest przygotować według poniższego sposobu:

1. Dynię myjemy i odkrawamy kawałek o pożądanej wielkości.
2. Obieramy go ze skórki i kroimy w kostkę.
3. Kawałki dyni sparzamy wrzątkiem.
4. Wyciskamy sok w wyciskarce wolnoobrotowej lub zwykłej sokowirówce.

Nie wyrzucamy wytłoków z dyni,  ale przygotowujemy z nich dyniowe placuszki, na które przepis znajduje się na końcu wpisu.

Stosowanie soku przy różnych dolegliwościach

Enureza. Podajemy pół szklanki soku z dyni na godzinę przed snem. Sok zadziała moczopędnie, a po jego spożyciu dziecko załatwi się jeszcze przed pójściem spać.

Kłopoty z oddawaniem moczu w starszym wieku. Pijemy maksymalnie 3 szklanki soku z dyni na dobę, mniej więcej co 2-3 godziny przez 14-21 dni.

Cukrzyca, insulinoodporność, nadmierne kilogramy. Pijemy od 2 do 3 szklanek soku z dyni dziennie, na 20 minut przed rozpoczęciem posiłku lub godzinę po jego zakończeniu, przez przynajmniej 21 dni. Sok z dyni zahamuje apetyt i zapewni poczucie sytości, a jednocześnie dostarczy tylko niewielkiej liczby kalorii. W zrzuceniu zbędnych kilogramów dodatkowo pomocna będzie zamiana talerzy i sztućców na mniejsze oraz jedzenie niedominującą ręką. Dzięki temu będziemy jeść wolniej i mniej.

Choroby wątroby (wirusowe zapalenie wątroby, zapalenie dróg żółciowych, kamienie żółciowe). Pijemy ½-1 szklanki soku z dyni, 2-3 razy w ciągu dnia na 20 minut przed rozpoczęciem posiłku lub godzinę po jego zakończeniu.

Dyniowe placuszki

Aby nie marnować dyniowych wytłoków pozostałych po przygotowaniu soku z dyni, przygotujmy z nich pyszne placuszki dyniowe z przepisu Michała Tombaka. Możemy go wykorzystać nie tylko w przypadku dyni, ale również innych warzyw. W ten sposób uratujemy cenne składniki i zaskoczymy domowników nowym zdrowym przepisem.

Przepis wykorzystajmy po zakończeniu leczniczego postu.

Składniki:

• pół szklanki miąższu z dyni
• 2 łyżki płatków owsianych
• 2 łyżki mąki
• szklanka zsiadłego mleka
• jajko
• szczypta sody oczyszczonej
• szczypta soli

Sposób przygotowania:

1. Wszystkie składniki wrzucamy do blendera i blendujemy do otrzymania konsystencji gładkiego ciasta.
2. Placuszki smażymy na smalcu lub ewentualnie na maśle klarowanym.
3. Podajemy same lub ze śmietanką, pestkami, orzechami lub/i miodem.

Jak wybrać najlepszą dynię?

Po pierwsze, należy odróżnić dynie dekoracyjne od jadalnych. Te pierwsze są mniejsze i mogą mieć różne kolory i kształty. Dynie jadalne występują w dwóch odmianach: letniej i zimowej. Dynie letnie są soczyste i mają cienką, miękką skórkę. Natomiast odmiana zimowa charakteryzuje się suchym i gęstym miąższem oraz grubą skórą, co pozwala długo ją przechowywać, nawet podczas zimy.

Smaczna i dojrzała dynia powinna:

• mieć gładką skórkę, bez plam, wybroczyn, sprawiającą wrażenie pokrycia woskiem.
• być okrągła i nie posiadać wgnieceń.
• mieć koniecznie żółtą plamę na powierzchni. Plama znajduje się na każdym warzywie, ponieważ jest to ślad po leżeniu na ziemi, kolor natomiast może się różnić, a żółty świadczy o dojrzałości.
• mieć jak najbardziej pomarańczowy miąższ. Im intensywniejszy jego kolor, tym więcej beta-karotenu w warzywie.
• mieć brązowy i suchy ogonek, bo oznacza to, że dynia została zerwana po dojrzeniu. Ścięty ogonek mówi o tym, że podczas zbioru dynia nie była dojrzała.
• ważyć najwyżej 3-5 kg. Większe dynie mają suchy miąższ i są gorzkie w smaku.
• mieć słodkie i wypełnione pestki. Czasem można to sprawdzić podczas zakupu, np. na straganie, gdzie dynie bywają rozkrojone.

Michał Tombak – Fan Club @tombakfanclub